از روز واقعه خواندن
با سلام به موزیکفایی های عزیز. هفته قبل به دلیل فرا رسیدن ایام محرم از تولید گزارش موسیقی صرف نظر کردیم و این هفته هم قرار را بر این گذاشتیم به معرفی بهترین آثار تولید شده با مضمون عاشورا در یکی دو دهه ی اخیر بپردازیم. زیاده گویی نمی کنیم و یک راست می رویم سر اصل ماجرا. راستی ، عزاداری هایتان هم مورد قبول
«سلام آقا» محسن چاوشی؛ رضا صادقی؛ مهدی یغمایی؛ محمد علیزاده
در موسیقی ایران خیلی اتفاق نمی افتد که خواننده ها در کنار هم قرار بگیرند و اثری را با همکاری هم و به صورت مشترک تولید کنند. خواننده های ایرانی معمولا علاقه ای به کار تیمی ندارند و خیلی خوششان نمی آید که اسمشان روی کاور آلبوم ها و تک قطعه ها در کنار هم قرار بگیرد. اما یکی از معدود دفعاتی که این قانون نا نوشته نقض شد و ستاره های موسیقی پاپ اثری را با مضمون مشترکی تولید کردند، در سال 1388 و با تولید آلبومی به بهانه محرم و واقعه عاشورا بود. آلبوم «سلام آقا» به مناسبت ماه محرم و با حضور خواننده هایی همچون محسن چاوشی، محمد علیزاده، رضا صادقی، مهدی یغمایی در همان سال به بازار آمد و به یکی از موفق ترین آلبوم های مناسبتی تبدیل شد. «سلام آقا» مجموعا 10 قطعه دارد و به غیر از مهدی یغمایی که خواننده 4 قطعه این آلبوم بوده باقی خواننده ها هر کدام دو قطعه در این مجموعه خوانده اند. ترانه های این آلبوم را فرزاد حسنی، امیر ارجینی، محمد علیزاده، روزبه بمانی، رضا صادقی، سید احمد موسوی، خائف و مرحوم آغاسی سروده اند و آهنگسازی قطعات این آلبوم هم به غیر از دو قطعه ای که مهدی یراحی برای مهدی یغمایی ساخته، به عهده خواننده هر قطعه بوده. یکی از نکات حائز اهمیت آلبوم سلام آقا این بود که دقیقا همزمان با آغاز ماه محرم به بازار عرضه شد در حالیکه قبل از آن آلبوم «هشت» ماهها پس از ولادت حضرت امام رضا(ع) به بازار عرضه شد. نا گفته نماند که محمد علیزاده و مهدی یغمایی تا پیش از این فعالیت رسمی در حوزه موسیقی نداشتند و این آلبوم به نوعی سکوی پرش آنها در عرصه موسیقی مجاز شد.
«غریبانه» کویتی پور
غلام کویتی پور که به نوعی معروف ترین خواننده مذهبی محسوب می شود. تا کنون سه آلبوم با موضوع عاشورا تولید کرده که از میان آنها می توان از آلبوم «غریبانه» به عنوان تاثیرگذارترین آلبوم مذهبی در تاریخ موسیقی ایران یاد کرد. غریبانه شاید تنها آلبومی باشد که تمام قطعاتش بارها و بارها در هیات های عزاداری پخش شده و به نوعی یکی از جریان ساز ترین آلبوم های موسیقی به حساب می آید. بیشتر قطعات غریبانه به صورت ارکسترال تنظیم شده و موسیقی الکترونیک هم در آن به کار رفته. چندی بعد از «غریبانه» و در سال ۱۳۸۲ آلبوم «غریبانه۲» بدون هماهنگی کویتی پور تنظیم و پخش شد و بعد از مدتی از بازار جمع‌آوری شد. به گفته خود خواننده؛ او برای آلبوم «غریبانه ۲» قراردادی نداشت و تنها دو فطعه از این آلبوم با صدای او بود. اما مجید رضازاده آهنگساز و تنظیم‌کننده آلبوم‌های غریبانه و غریبانه ۲ ، این دو آلبوم را بخشی از یک مجموعه ۱۷ قطعه‌ای صوتی ویژه محرم می‌داند که در قالب دو آلبوم "غریبانه ۱ و ۲" و با خوانندگی غلام کویتی‌پور منتشر شده است.
کویتی پور در سال ۹۰ آلبوم خاموش را تولید کرد که هیچ وقت از کانال های رسمی پخش موسیقی به بازار راه پیدا نکرد. نکته جالب در باره کویتی پور این است که همواره در مصاحبه هایش متذکر می شود که به او مداح نگویند؛ چرا که بیشتر یک حماسه سرا است.
«مولای عشق» علیرضا عصار
علیرضا عصار که از خوانندگان نسل اول موسیقی پاپ بعد از انقلاب است که در اواسط دهه هفتاد فعالیت خود را به صورت رسمی آغاز کرد. قطعات موسیقی مذهبی همواره در آثار او وجود دارند و خیلی ها او را با قطعه معروف «ای کاروان» که با همصدایی محمد اصفهانی خوانده شده بود به یاد می آوردند. علیرضا عصار به دلیل رنگ صدا و تکنیک های منحصر به فردش در خوانندگی همواره یکی از بهترین حماسی خوان ها بوده و قطعاتی که با مضامین ملی و مذهبی خوانده هرگز از ذهن مردم پاک نمی شوند. عصار در اسفند 1382 آلبوم «مولای عشق» را با 9 قطعه از سوی شرکت «ایران گام» روانه بازار کرد. تمامی اشعار این مجموعه از سروده های «مهدی شریفی» بودند و «فواد حجازی» هم وظیفه آهنگسازی قطعات را بر عهده داشت. در این آلبوم نوازندگان سرشناسی نظیر «خاچیک بابائیان»، «ارسلان کامکار»، «مازیار ظهیرالدینی» و «کریم قربانی» نیز حضور داشتند. ناگفته نماند که علیرضا عصار در مصاحبه تلویزیونی که سال ۱۳۸۶ انجام داد در خصوص این آلبوم به مجری برنامه می گوید:« این ترانه ها برای کسانیست که داعیه مذهبی بودن دارند ولی مذهبی نیستند.این ترانه ها را در خلوت خود گوش بدهند و قضاوت کنند که اینگونه هستند یا نه»
«شب دهم » علیرضا قربانی
موسیقی تیتراژ پایانی سریال شب دهم اثری از فردین خلعتبری با ترانه ای از افشین یداللهی که در زمان پخش سریال با استقبال زیادی مواجه شد. سه عامل اصلی یعنی موسیقی، شعر و اجرای آواز، ترکیبی یک دستی را به وجود آوردند که این یکدستی موجب شد موسیقی سریال شب دهم از جمله آثار ماندگار دهه 80 شود. شاید بیراه نباشد اگر بگوییم نقطه قوت این قطعه در ملودی و تنظیم آن بود. چرا که علیرضا قربانی تا پیش از این هم تیتراژ سریال های پرمخاطبی مثل کیف انگلیسی را خوانده بود اما به جرات می توان گفت که هیچ کدام از تیتراژ های او تا این حد تاثیرگذار نبوده. در تنظیم این اثر با بهره‌گیری از رنگ صوتی سازهای ایرانی (سنتور) در میان این حجم ارکستر برای اجرای جواب‌های کوتاه به ملودی آوازی تاثیر کنتراست صوتی را در ذهن شنونده افزایش می‌داد.ارکستراسیون خلعتبری بیشتر با تاثیر از آهنگسازان فیلم انجام می‌شود و تا حد زیادی زبانی خاص به خود گرفته است. ملودی بخش آواز هرچند فضایی ایرانی دارد، ولی روند حرکت و گردش نغمه‌های آن تازگی ویژه‌ای دارد و این تازگی بیشتر به خاطر غیرقابل پیش‌بینی بودن جمله‌هاست. جمله‌پردازی ملودی‌ها به گونه‌ای نشان‌دهنده اهمیت ملودی نزد آهنگساز است و همین عامل نقش بسزایی در محبوبیت این قطعه داشته است. علیرضا قربانی اجرای بخش آواز آن را بخوبی انجام داده و تلاش برای بیان واضح و گویای شعر و اجرای دقیق تحریرها و فراز و فرودهای نامتعارف خط ملودی از جمله بارزترین جنبه‌های اجرایی بخش آواز است. رنگ صدای قربانی هم با فضای موسیقی بسیار همخوانی دارد.همچنین تنالیته انتخاب شده از سوی آهنگساز بخوبی و در بهترین منطقه صوتی خواننده قرار گرفته .
«تو می تونی» بنیامین بهادری
همین پارسال بود که بنیامین بهادری در یکی از مصاحبه هایش عنوان کرد:« بنده چندین بار برای مداحان مختلف شعر گفته و برایشان سبک‌های گوناگونی را ساخته ام و حتی خودم در ایام نوجوانی و جوانی در هیات محله سرسبیل تهران در ایام محرم برای امام حسین مداحی کرده ام. از میان مداحان عزیز، تنها کسی که تاکنون در کنسرتم حضور یافته است حاج حسن خلج بوده است و شخصا برای وی احترام زیاد و ویژه ای قائلم زیرا وی یک مداح مستقل است. تقریبا هفته‌ای یک بار هم به دیدن حاج منصور ارضی می‌روم و این روند تا هم‌اکنون هم ادامه دارد»
صحبت های بنیامین واکنش های گوناگونی را برایش در پی و جنجال های زیادی را در شبکه های اجتماعی به پا داشت. اما شاید کمتر کسی متوجه این موضوع بود که شنیدن این حرف ها از زبان بنیامین بهادری اصلا عجیب نیست؛ چرا که بنیامین در اصل با آلبوم «تو می تونی » که با مضامین مذهبی و با محوریت واقعه عاشورا تولید شد به شهرت رسید. بهادری در سال ۱۳۸۴ این آلبوم محرمی را با فضایی مدرن ساخت و به گفته خودش چیزی که ما شنیدیم تنها اتود آهنگ هایی بود که برای شخص دیگری ساخته شده بود اما در نهایت توسط فردی ناشناس در اینترنت پخش شد. آلبوم تو می تونی یکی از مهمترین آثار مذهبی پاپ محسوب می شود؛ تا آنجا که در محرم همان سالها هم صدای قطعات مختلف آلبوم بنیامین از هر گوشه کناری شنیده می شد.
«گلچین» محمد اصفهانی
در کارنامه کاری دکتر «محمد اصفهانی» قطعات مذهبی متعددی به چشم می خورد. او در سالهای اولیه فعالیت حرفه ای خود آلبوم «گلچین» را منتشر کرد. این مجموعه نه قطعه ای در سال 1376 توسط شرکت «سروش» به بازار عرضه شد. مضمون کلی این آلبوم عزای حضرت اباعبدالله الحسین(ع) بود و در قطعاتی نظیر «سقای تشنگان» و «نوگل نینوا» به این موضوع پرداخته شده بود. «احمد عزیزی»، «حسان»، «سپیده کاشانی» و «قیصر امین پور» از جمله شاعران آلبوم گلچین بودند. آهنگسازی و تنظیم ها هم توسط «فریدون شهبازیان»، «علی بکان»، «محمد میرزمانی»، «منوچهر بیگلری» و «شهریار فریوسفی» انجام شده بود. نکته جالب اینجاست که در سال ۱۳۹۲ به دلیل حاشیه ای که به واسطه یکی از مصاحبه های او برایش پیش آمده بود توضیحی را برای جواب به شبهات پیش آمده در سایت رسمی خودش قرار می دهد که متن آن به این شرح است:« کارنامه ي کاري من از "گلچين" تا "بي واژه" و اشعاري که انتخاب و اجرا ميکنم همگي با "توجه" و در حد بضاعتم با "تشخيص" است. معتقدم کاري با ارزش و ماندگار است که آسماني و خدا محور باشد . هنر خدا محور ؛ هنري است که ما را به خالقمان نزديک مي کند و صرفا تصريح به نام خداوند بزرگ نيست لذا تاکيد مي کنم که به تبليغات منفي توجه ننموده و آنها را ملاک قضاوت قرار ندهيد زيرا حقيقت چيز ديگري است . من به خواندن آثاري مانند "فرصت بدرود" و " ولايت عشق" مفتخرم و موسيقي آييني را کماکان در دستورکار خود ؛ جزء لا ينفک مي دانم ... از تمامي دوستان با محبت و دلسوز خود نيز متشکرم و حساسيت ها و نگراني هايشان پيرامون اين حقير را ستايش مي کنم . اميدوارم سر انجام ؛ لياقت اين همه محبت و احترام از جانب شما را احراز نمايم.»
دیدگاه خود را ثبت کنید.
دیدگا‌ه‌ها